środa, 4 lutego 2015

Światowy Dzień Walki z Rakiem



     
      Światowy Dzień Walki z Rakiem obchodzony jest corocznie dnia 4 lutego na całym świecie. W lutym 2000 roku w Paryżu odbył się Szczyt Walki z Rakiem, na którym wybrano właśnie tę datę. Rządy krajów świata podpisały tzw. kartę Paryską, tym samym zobowiązując się na podjęcie konkretnych kroków w związku z coraz większą liczbą zachorowań na raka. 



     Od 2005 roku Dzień Walki z Rakiem organizowany jest pod patronatem Międzynarodowej Unii do Walki z Rakiem – organizacji pozarządowej z siedzibą w Genewie. 

    Nowotwory złośliwe stają się pierwszym zabójcą Polaków przed 65.r.ż. Powodem tak dużej śmiertelności jest wciąż niska świadomość społeczeństwa na temat czynników ryzyka i odpowiednich metod prewencji. Także zbyt późna diagnostyka przyczynia się często do słabych rokowań. Wcześnie wykryty nowotwór może być całkowicie uleczalny! Świadomość zdrowotną próbuje się budować poprzez popularyzację Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem.

   11 zasad Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem:
 
  1. Nie pal, a jeśli palisz – przestań. Jeśli nie potrafisz – nie pal przy niepalących.

     W krajach rozwiniętych 25-30% wszystkich zgonów z powodu nowotworów ma związek z paleniem tytoniu. Po rzuceniu palenia ryzyko tego typu nowotworów się zmniejsza. Korzyści zdrowotne obserwuje się już po 5 latach od rzucenia palenia. Palenie papierosów przez kobiety w ciąży zwiększa prawdopodobieństwo obumarcia płodu lub późniejszego upośledzenia fizycznego i psychicznego rozwoju dziecka.
       Aby zmniejszyć skutki palenia, wprowadza się tzw. „politykę antytytoniową”, w której zakres wchodzą takie działania jak: podnoszenie opodatkowania wyrobów tytoniowych, zakaz reklam papierosów, tworzenie stref wolnych od dymu, zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat mocy uzależniającej dymu (np. slogany na paczkach papierosów itp.)

   2.   Wystrzegaj się otyłości.

    W krajach zachodnich otyłość stanowi drugi (zaraz po paleniu tytoniu) czynnik ryzyka rozwoju chorób przewlekłych, zwłaszcza cukrzycy, chorób krążenia i nowotworów złośliwych. W większości krajów Europy odsetek ludzi otyłych wzrasta. W Polsce otyłość dotyczy aż 20% społeczeństwa.

  Otyłość jest powiązana z zachorowaniami na raka okrężnicy, piersi (po menopauzie), trzonu macicy, nerki, gruczolakoraka przełyku. W Europie Zachodniej nadwaga i otyłość stała się przyczyną rozwoju około 11% nowotworów okrężnicy, 9% nowotworów piersi, 39% trzonu macicy, 37% gruczolakoraków przełyku, 25% nowotworów nerki i 24% nowotworów pęcherzyka żółciowego.
   
   3. Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia fizyczne.

      Zaleca się gimnastykę 3 razy w tygodniu po pół godziny. Z punktu widzenia profilaktyki nowotworowej zaleca się jednak częstsze, bardziej forsowne ćwiczenia. Przeciwdziałanie nadwadze i otyłości oraz promocja aktywności fizycznej dają najlepsze rezultaty u ludzi młodych. Jednak nawet w późniejszym wieku – wprowadzenie ćwiczeń może przynieść znaczne korzyści zdrowotne.

  4. Spożywaj więcej warzyw i owoców: jedz co najmniej 5 porcji dziennie. Ogranicz spożycie produktów zawierających tłuszcze zwierzęce.

    Spożywanie dużej ilości warzyw i owoców zmniejsza ryzyko zachorowania na różne nowotwory, a zwłaszcza: przełyku, żołądka, okrężnicy, odbytnicy i trzustki. Produkty o dużej zawartości błonnika zmniejszają ryzyko zachorowania na raka jelita grubego i inne nowotwory przewodu pokarmowego.

  Mniejsza zachorowalność na nowotwory złośliwe w południowych regionach Europy wiąże się z dieta śródziemnomorską, która bogata jest w ryby, oliwę z oliwek, warzywa i owoce, a także z umiarkowaną ilością alkoholu. Zgodnie z zaleceniami WHO – owoce i warzywa należy spożywać przy każdym posiłku i zastępować nimi przekąski między posiłkami.

   5. Jeśli pijesz alkohol – ogranicz jego spożycie: mężczyźni do 2 porcji dziennie, kobiety – do jednej.

   Picie alkoholu zwiększa ryzyko nowotworów górnego odcinka dróg pokarmowych i oddechowych nawet u osób niepalących. 10 lat po zaprzestaniu spożywania alkoholu ryzyko zachorowania na raka przełyku zmniejsza się o 60%.

     Dzienny limit spożycia alkoholu nie powinien przekraczać 20g etanolu (u mężczyzn) i 10g (u kobiet). 10g alkoholu to jedno piwo lub jeden kieliszek wina.
   

   6. Unikaj nadmiernej ekspozycji na światło słoneczne.

     Na nowotwory złośliwe skóry zapadają najczęściej osoby o jasnej karnacji – tzw. fenotyp nordycki. Szczególnie ważne jest unikanie epizodów bardzo silnej ekspozycji i oparzeń słonecznych. Najsilniejszym fenotypowym czynnikiem ryzyka czerniaka są liczne znamiona barwnikowe na skórze. Należy unikać opalania w solarium – emitują one promieniowanie zbliżone do tego, jakie odpowiada za zwiększone ryzyko zachorowania na czerniaka skóry.
   

  7. Przestrzegaj przepisów dotyczących ochrony przed narażeniem na substancje rakotwórcze. Przestrzegaj zaleceń krajowych ośrodków ochrony radiologicznej.

    Najczęstsze zagrożenia zawodowe to: promieniowanie słoneczne, bierne wdychanie dymu tytoniowego, pył zawierający wolną krzemionkę, gazy spalinowe z silników Diesla, produkty rozpadu radonu, pył drzewny, benzen, azbest, formaldehyd, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, związki chromu, kadru i niklu. Szczególnie niebezpieczny jest radon - wywołuje raka płuca.

   8. Bierz udział w szczepieniach ochronnych przeciw WZW typu B. 

     Około 18% nowotworów przypisuje się przewlekłym zakażeniom wirusowym, bakteryjnym i pasożytniczym – zwłaszcza raka szyjki macicy, wątroby, żołądka i niektórym nowotworom układu krwiotwórczego. W Polsce przeprowadza się szczepienia noworodków, młodzieży, osób należących do grup wysokiego ryzyka, osób z bliskiego otoczenia chorych na WZW B.

    9. Kobiety po 25 r.ż. powinny uczestniczyć w badaniach przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy.

  Profilaktyczne badanie cytologiczne powinno wykonywać się raz do roku. Do lekarza ginekologa nie potrzebne jest skierowanie.

  10. Kobiety po 50 roku życia powinny uczestniczyć w przesiewowych badaniach w kierunku raka piersi.

    Każda kobieta w wieku 50-69 lat może (a nawet powinna) raz na 2 lata wykonać badanie mammograficzne. Program realizowany jest we wszystkich pracowniach mammograficznych, które mają umowę na wykonywanie badań przesiewowych z NFZ. Na profilaktyczną mammografię nie potrzebne jest skierowanie.

  11. Kobiety i mężczyźni po 50 r.ż. powinni uczestniczyć w badaniach przesiewowych w kierunku raka jelita grubego.

     Rak jelita grubego w początkowym stadium jest niemal całkowicie uleczalny – i to przy pomocy zwykłego badania kolonoskopowego.

    Oprócz wszystkich powyższych rad, warto dodać, że także uśmiech na twarzy jest naszym sprzymierzeńcem w walce z rakiem. Długotrwały stres jest największym wrogiem sprzyjającym rozwojowi wielu chorób. Śmiech zmniejsza skutki stresu, dotlenia organizm, wzmacnia nasz układ odpornościowy. Jak pokazują statystyki – dorośli ludzie śmieją się   zaledwie kilkanaście razy dziennie. A Ty?






Brak komentarzy:

Prześlij komentarz